Praten met Rick Wright is praten over Pink Floyd, maar een gesprek over over "De Floyd" is een gesprek over politiek. Muziek en politiek gaan nu eenmaal moeilijk samen. Gelukkig is er ook nog een nieuwe solo-CD.

Een interviewsessie met Rick Wright kan gerust worden beschouwd als een klein wonder. Het gevoelige radertje in de grote Pink Floyd-machine heeft zich altijd nederig opgesteld. Of, zoals hij zelf zegt: 'Pink Floyd is veel groter dan de mensen die er deel van uitmaken.'

Een instituut dat zichzelf verkoopt, dus waarom zou hij, Rick Wright, het Floyd-evangelie moeten verkopen als ook David Gilmour en Nick Mason zich hullen in stilzwijgen?

Bovendien zorgde ene Roger Waters er hoogst persoonlijk voor dat Wright een lange periode van de loonlijst verdween. Een conflict dat een flinke deuk in het zelfvertrouwen van de toetsenist heeft achtergelaten. Nog een reden om de pers te mijden. Wright had genoeg van muziek, verdween in de jaren zeventig eerst richting Griekenland (voor vrouw en boot) en verhuisde later naar ZuidFrankrijk (voor andere vrouw en klimaat).

Het is dan ook niet verwonderlijk dat Rick Wright door velen als een mensenschuwe kluizenaar wordt gezien. Niets is minder waar. Richard Wright is een muzikant die, na 45 minuten interview, het beste kan worden omschreven met woorden als intelligent, verlegen, gedreven en oprecht.

Anno 1997 is de 52-jarige Wright een tevreden man. De trotse vader van twee kids (24 en 26 jaar) kreeg opnieuw twee gezonde baby's. Het zoontje is inmiddels een half jaar oud en zijn nieuwe solo-CD kwam op de wereld als Broken China. Een goed gedoseerd album vol intelligente popmuziek. Wright zorgt voor de sfeertjes, Manu Katche en Pino Palladino vormen de avontuurlijke ritmesectie, Tim Renwick speelt de Gilmour-gitaar en Sinéad O'Connor verrast met twee fraaie zangpartijen.

Wright: 'Tijdens de opnames van The Division Bell voelde ik dat het hoog tijd werd voor een nieuw solo-album. Pink Floyd wakkerde het vuur van binnen aan, omdat ik mijn inbreng slechts ten dele op The Division Bell terug zag. Bovendien liep ik al langere tijd met een mogelijk thema voor mijn CD. Ik hou van albums met een goed uitgewerkt thema. Dat geeft de muziek meer diepgang.'

Je koos voor het verhaal van een goede vriendin, die je van nabij hebt zien vechten tegen - en winnen van - een manische vorm van depressiviteit.

'Je begrijpt dat ik haar naam nooit zal noemen. Geloof me, het was een ware nachtmerrie. Deze depressiviteit is vrijwel altijd terug te voeren naar een of meerdere oorzaken. De plaat begint bij haar jeugdjaren omdat de ziekte wees naar trauma's, die zij als kind jarenlang heeft moeten onderdrukken. In de pubertelt proberen veel kinderen hun angsten te ontvluchten.

De buitenwacht prikt daar zelden doorheen. Mijn hoofdpersoon werd altijd omschreven als een vrolijk, levenslustig meisje. Maar op een gegeven moment komen de angsten weer bovendrijven. Of je nu wilt of niet, op een dag open je die can of worms, zoals wij Engelsen het uitdrukken. Als je daar niets aan doet, raak je in een vicieuze cirkel van depressiviteit. Het is een beladen onderwerp en ik ben geen psychiater. De oplossingen laat ik liever aan deskundigen over.'

Heb je zelf ooit zo 'n blik wormen geopend?

'Er is een periode geweest waarin ik me uiterst ellendig voelde en dat had alles met de muziekbusiness te maken. Kort na The Wall is mijn gevoel van eigenwaarde gedevalueerd tot nul. Roger en ik konden elkaar niet uitstaan. Een geval van twee conflicterende persoonlijkheden. Roger begon daadwerkelijk te geloven dat hij Pink Floyd was. In zijn ogen was er geen ruimte meer voor Nick en mij.

Dave kon hooguit nog opdraven op de momenten dat er een gitarist nodig was. Roger zou vrijwel het hele muzikale concept voor zijn rekening nemen. Ik was de eerste die vertrok. Simpel, we lagen elkaar toch al niet lekker. Nick was een groter probleem, want ooit was hij Roger's vriend.

Toen bleek dat Nick en Dave dwarslagen en Waters zijn kruistocht niet kon voortzetten, is hij zelf maar opgestapt in de heilige overtuiging dat dit het einde van Pink Floyd zou betekenen. Je kent het vervolg! Vanaf Momentary Lapse Of Reason ben ik weer ingehuurd. Eerst op contractbasis, inmiddels als volwaardig bandlid.'

Voel je dat je iets te bewijzen hebt?

'Hooguit ten opzichte van mijzelf. Als je zo lang bij een band betrokken bent, steken ervanzelf bepaalde frustraties de kop op. Ik voelde mij niet happy met The Division Bell. Soms vond ik bepaalde stukken mooi, die de andere twee niet goed vonden en omgekeerd. Zo eenvoudig is het. Een kwestie van smaak. Het thema van de CD had naar mijn menig veel dieper kunnen worden uitgewerkt. Vergis je niet, ik vind het geen slechte plaat, maar 't had allemaal nog beter gekund. Dankzij mijn solowerk ben ik al die frustraties nu gelukkig weer kwijt.'

Op een album van een toetsenist krijg je vaak een aaneenschakeling van keyboard-solo s voorgeschoteld. Niet op Broken China.

'Ik tel er maar één. Mijn interesse gaat veel meer uit naar het creëren van sfeer, nieuwe sounds, emoties.'

Terwijl juist die emotie ontbreekt op de recente Floyd-reeks. Het is nogal steriel, vind je niet?

'Ja, ja. Je hebt gelijk. Dat was de kern van mijn frustratie bij The Division Bell. De plaat kent prima liedjes, maar waar is de muziek die je diep in je hart raakt? Waar is de emotie gebleven?' Rick Wright voelt zich zichtbaar ongemakkelijk bij het bekritiseren van zijn werkgever. Hij is Pink Floyd veel verschuldigd, al was het maar vanwege de loyaliteit van Gilmour en Mason.

Daarentegen levert Broken China het beste bewijs dat Wright's bijdrage altijd zwaar is onderschat. Maar ja, wat wil je ook als je je hebt moeten meten met de talenten en persoonlijkheden van respectievelijk Barrett, Waters en Gilmour? Wright houdt zich liever op de vlakte.

Op dit moment wacht je geduldig tot Dave het licht op groen zet voor de volgende Floyd-CD. Waarom neem je zelf niet het initiatief?

'Niet dat Dave de leider is, maar het heeft geen enkele zin om iets te initiëren als de rest er nog niet klaar voor is. Dave's inbreng is een belangrijk onderdeel van de Floyd sound, dus zal iedereen moeten wachten tot hij tijd en zin heeft. lk kan moeilijk zeggen: "Hé, David, ik ga nu een nieuwe Pink Floyd opnemen en ik bel wel als ik je nodig heb". Zo werkt het dus niet.

Is de band niet opeens vreselijk onbelangrijk geworden nu je, sinds lange tijd, bewijst het ook alleen te kunnen?

'Ik heb mijn zelfvertrouwen terug. De frustraties zijn verdwenen, dus sta ik niet onwelwillend ten opzichte van een nieuw Pink Floyd-album. Volgend jaar staat eerst mijn volgende project op de agenda, daarna merk ik vanzelf wel wanneer Dave aanklopt. Eén ding is zeker, zodra we gaan opnemen heb ik in ieder geval een volle bak met nieuw materiaal klaarliggen. Daar mag de Floyd best van mee profiteren.'

52 jaar en nog altijd ambitieus?

'Natuurlijk zou ik het leuk vinden als mijn plaat een succes wordt. Ik houd er geen rekening mee. Solo-CD's doen het per traditie slecht. Kijk maar naar wat er met Roger's albums is gebeurd. We hebben een soort richtlijn; als een CD tien procent van de gebruikelijke aantallen scoort, dan doe je het als solo-artiest uitstekend.'

De macht van de merknaam, de conservatieve in stelling van het platenkopend publiek.

Het is een merkwaardig mechanisme.

'Het is commercie. Bands kunnen slechte platen maken en er toch miljoenen van verkopen. Dat is niet typisch voor de Floyd, het is typisch voor de muziekindustrie.'

Dan kun je als band twee dingen doen. Je kiest de meest eenvoudige weg en maakt de muziek die het publiek van je verwacht, of je probeert jezelfte vernieuwen en verrast daarmee vriend en vijand. Er was een tijd dat Pink Floyd steevast koos voor de laatste optie.

'Ja. Je hebt gelijk '....

Weg met die monsterprodukties, terug naar de kleine zalen. Dat zou op zich al een verrassing zijn.

'Zo denk ik er ook over. Nogmaals, je hebt helemaal gelijk. Ik kan en wil hier niet te diep op ingaan. Heb begrip en luister naar mijn CD. Misschien dat ik hiermee een paar mensen kan verrassen. En Pink Floyd? Pink Floyd heeft tijd nodig. Op dit moment werken we in fases van zeven jaar, zo lijkt het. Dus de volgende release mag je verwachten in...ehh...2001.'

Door Edwin Ammerlaan